STOP DYSKRYMINACJI POLSKICH RODZIN TRANSGRANICZNYCH

Polska–Niemcy • Kindergeld i 800+

Poznaj swoje prawa

Między dwoma państwami nie znaczy: bez ochrony.

W sprawach świadczeń Polska–Niemcy rodzina nie jest zdana wyłącznie na stanowisko pojedynczego urzędu. Przepisy unijne określają zasady pierwszeństwa i wskazują, jak instytucje mają współpracować w sprawach transgranicznych.

TSUE • 25 kwietnia 2024 r.

Masz żądanie zwrotu Kindergeld? Poznaj wyrok C‑36/23

  • Sprawa dotyczyła rodziny polsko-niemieckiej i stosowania art. 68 rozporządzenia nr 883/2004.
  • W opisanej sytuacji nie można było żądać od rodziny częściowego zwrotu, gdy świadczenia w państwie pierwszeństwa nie ustalono ani nie wypłacono.
  • Instytucje powinny współpracować, przekazać wniosek i rozliczyć należności między sobą.

Każda sprawa wymaga osobnej oceny. Podobieństwo nie oznacza automatycznie takiego samego rozstrzygnięcia.

Rozporządzenie 883/2004

Pierwszeństwo świadczeń rodzinnych — art. 68

Podstawowe zasady rozstrzygania zbiegu uprawnień w więcej niż jednym państwie.

Otwórz w EUR-Lex →

Rozporządzenie 987/2009

Procedura dotycząca świadczeń — art. 60

Reguły wykonawcze i współpraca instytucji przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych.

Otwórz w EUR-Lex →

Decyzja F3

Porównanie kwot i dodatek dyferencyjny

Instytucja państwa mającego pierwszeństwo i instytucja drugiego państwa powinny porównać świadczenia dla każdego członka rodziny; drugie państwo wypłaca ewentualną różnicę.

Otwórz w EUR-Lex →

Karta praw podstawowych UE

Prawo do dobrej administracji — art. 41

Prawo do bezstronnego, sprawiedliwego i terminowego rozpatrzenia sprawy przez instytucje UE.

Otwórz w EUR-Lex →

Karta praw podstawowych UE

Skuteczny środek prawny i rozsądny termin — art. 47

W sprawach objętych prawem UE przepis chroni prawo do skutecznego środka prawnego i rozpoznania sprawy przez sąd w rozsądnym terminie.

Otwórz w EUR-Lex →

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Rzetelny proces w rozsądnym terminie — art. 6 ust. 1

Konwencja należy do systemu Rady Europy. Zastosowanie tego przepisu zależy od charakteru postępowania i okoliczności sprawy.

Otwórz tekst Konwencji →
Art. 41 Karty dotyczy bezpośrednio administracji UE. Organy krajowe stosujące prawo UE również muszą przestrzegać zasad dobrej administracji, prawa do obrony i skutecznej ochrony sądowej.

Co TSUE powiedział o świadczeniach rodzinnych?

Każdy wyrok dotyczy konkretnych okoliczności, lecz wskazuje zasady, których urzędy nie mogą pomijać.

TSUE • C‑16/09 • 14.10.2010

Schwemmer — samo możliwe świadczenie w drugim państwie nie zawsze oznacza zbieg

Hipotetyczna możliwość otrzymania świadczenia w drugim państwie nie zawsze wystarcza do pomniejszenia świadczenia faktycznie należnego rodzinie.

Przeczytaj wyrok w EUR‑Lex →

TSUE • C‑378/14 • 22.10.2015

Trapkowski — trzeba uwzględnić sytuację całej rodziny

Organ powinien uwzględnić sytuację wszystkich członków rodziny. Wniosek jednej osoby może wymagać zbadania praw całej rodziny.

Przeczytaj wyrok w EUR‑Lex →

TSUE • C‑32/18 • 18.09.2019

Moser — koordynacja obejmuje także państwo właściwe w drugiej kolejności

Oba właściwe państwa muszą uwzględnić sytuację całej rodziny. Drugie państwo może odpowiadać za prawidłowo obliczony dodatek wyrównawczy.

Przeczytaj wyrok w EUR‑Lex →

TSUE • C‑199/21 • 13.10.2022

DN — zwrot świadczenia nie może przekreślać jego rodzinnego celu

Nie można pomijać rodzinnego celu świadczenia. Znaczenie ma to, kto faktycznie utrzymuje dziecko i otrzymuje środki na jego potrzeby.

Przeczytaj wyrok w EUR‑Lex →
W skrócie: urząd powinien zbadać sytuację całej rodziny, ustalić pierwszeństwo państw, sprawdzić rzeczywiste wypłaty i prawidłowo obliczyć ewentualną różnicę.

Gdzie poprosić o pomoc informacyjną?

Your Europe Advice udziela bezpłatnych, spersonalizowanych informacji o prawach wynikających z prawa UE. SOLVIT pomaga w problemach z organem administracji publicznej innego państwa UE, gdy prawo unijne może być stosowane nieprawidłowo.

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Konwencja należy do odrębnego systemu Rady Europy, a nie prawa Unii Europejskiej. Może mieć znaczenie dla ochrony praw, ale wymaga oddzielnej oceny przesłanek i drogi krajowej.

Oficjalna strona Konwencji →

To nie jest indywidualna analiza prawna. Zastosowanie przepisu zależy od pełnych akt, państwa właściwego, podstawy zatrudnienia, miejsca zamieszkania i dat objętych sprawą.
Najważniejsza zasada: żądaj decyzji, dokumentów i podstawy prawnej. O prawach rodziny decydują przepisy i fakty — nie osobiste przekonanie pracownika urzędu.
Potrzebujesz odpowiedzi na piśmie? Przygotowaliśmy wezwanie do wskazania konkretnej podstawy prawnej zastosowanych metod i dalszej egzekucji, wykazania sposobu zastosowania wyroku C‑36/23 oraz zakończenia nierównego traktowania rodziny. Otwórz gotowy wzór pisma →